Aralık 7, 2020

Skolyoz Nedir?

Skolyoz Nedir?

Tıp dilinde omurganın, önden veya arkadan bakıldığında yana doğru eğrilmiş olması ya da omurların kendi etraflarında dönmesi durumuna “skolyoz” denir. Skolyoz belirtileri nelerdir, skolyoz neden oluşur, skolyoz çeşitleri nelerdir, skolyoz nasıl tedavi edilir gibi skolyoz ile ilgili en çok sorulan soruların yanıtlarına geçmeden önce kısaca skolyozun meydana geldiği omurganın genel yapısı ve görevleri üzerinde duralım.

Omurga  Nedir?

Omurga (columna vertebralis); kemikten ve kıkırdaktan oluşan, içinde omurilik gibi çok önemli bir organa sağlam ve emniyetli bir koruma oluşturan vücudun arka ve orta kısmında yer alan iskeletin önemli bir bölümü ve temel eksenidir. Kafatasından kuyruk sokumuna kadar uzanır ve vücudun dik durmasını sağlar 

Sağlıklı bir omurga önden ve arkadan bakıldığında yukarıdan aşağıya dümdüz bir hat şeklindedir. Yanlardan bakıldığında ise boyun tarafında öne doğru, sırtta arkaya doğru, bel kısmında öne doğru kıvrıma sahiptir. Yandan bakıldığınsa ‘S’ şekline benzer. 

Omurganın görevleri nelerdir?

  • Omurganın en önemli ve en temel işlevlerinden biri vücudun dik durmasını sağlamaktır. Vücut ağırlığının üçte ikisini taşır ve ayakta durmamızı sağlar.
  • Baş, gövde, karın ve göğüs boşluğundaki birçok organın ağırlığını taşır ve kalça (pelvis) aracılığıyla bu ağırlığı alt kısımlara doğru iletir. 
  • Hareketli eklemleri sayesinde başın ve gövdenin hareket etmesini, sağa sola, öne arkaya eğilmemizi ve dönmemizi sağlar.  Bu hareketler sırasında omurga yapısında bulunan eklemleri, kaslar, diskler uyum içinde çalışır.
  • Omurga, sırt bölgesinde arkaya doğru kıvrılarak göğüs kafesinin de şekillenmesine yardımcı olur. Göğüs kafesinde bulunan kalp, akciğer gibi organların göğüs kafesi içinde rahat yerleşimini sağlar ve göğüs kafesi ile birlikte bu önemli organların korunmasına destek olur, nefes almaya yardımcı olur.
  • Omurga, idrar ve dışkı fonksiyonlarını kontrol eder. 
  • Hayati önem taşıyan ve merkezi sinir sisteminin bağlı olduğu omurilik organının güvenilir bir şekilde korunmasını sağlar. Tüm organlara beyinden gelen hareket emirlerini ileten omurilik işlevini omurganın koruması altında gerçekleştirir. Omurga, omuriliği tüm darbelere ve çarpmalara karşı korur, beyinden gelen sinyallerin bacaklara, gövdeye ve kollara iletilmesini sağlar.

Omurganın tüm bu işlevlerini eksiksiz yerine getirebilmesi için omurga sağlığına dikkat edilmesi ve korunması gerekir. Sağlıklı bir omurga için yürürken, otururken her zaman dik durmak, ağır yük kaldırmamak gerekir.  Skolyoz yani omurganın eğrilme durumu omurganın işlevlerini sağlıklı bir şekilde yerine getirmesine engel olur. Peki, omurga eğriliğinin belirtileri nelerdir gelin birlikte bakalım.

Skolyoz (Omurga Eğriliği ) Belirtileri Nelerdir?

Skolyoz hastalığının en sık görülen belirtilerinin bir kısmı şöyle sıralanabilir:

  • İki kalça veya iki omuz yükseklikleri arasında seviye farı olması,
  • Omurgaya karşıdan bakıldığında farkedilen bir asimetri olması
  • Vücudun sağ ya da sol yana doğru eğimli olması,
  • Göğüs kafesinde simetri bozukluğu olması,
  • Yürürken bir omuzun önde durması,
  • Kaburgaların orantısız bir görünüme sahip olması,
  • Yürüyüş sırasında bir bacağın diğer bacaktan uzun olduğu hissi,
  • Vücut dengesinde bozukluk,
  • Nefes darlığı, 
  • Halsizlik,
  • Kıyafetlerin bedenin iki yanında eşit durmaması,
  • Bel ve sırt ağrıları, sinir baskısı sonucu bacaklarda oluşan ağrı, güçsüzlük ve uyuşukluk durumu.

Skolyoz (Omurga Eğriliği ) Neden Oluşur ve Skolyoz Tipleri Nelerdir?

Skolyozun ortaya çıkmasının birçok farklı nedeni olabilir. 

Sıklıkla karşılaşılan skolyoz nedenleri ve tipleri ise şu şekilde sıralanabilir:

İdiyopatik (Nedeni billinmeyen) Skolyoz: 

Daha önce düzgün olan bir omurgada nedeni tam olarak açıklanamayan bir eğrilik meydana gelir. En sık görülen skolyoz tipidir. 10-15 yaş aralığında görülen skolyozlar da bu gruba girer. Kadınlarda görülme oranı erkeklerden çok daha fazladır.

İdiyopatik skolyozda omurgada yana doğru eğilme ‘S’ veya ‘C’ şeklinde olabilir. 

Nöromusküler Skolyoz:

İkinci en çok görülen skolyoz tipidir. Nöromusküler skolyoz; kas ve sinir hastalıklarının yarattığı skolyoz biçimidir. Çocuk felci, beyin felci veya kas erimesi gibi durumlara bağlı olarak kasların felci sonucu oluşabilir.

Konjenital Skolyoz:

Üçüncü sıklıkla görülen skolyoz tipi konjenital skolyozdur.  Geçmişi anne karnındaki gelişime dayanır.  Gebelik sırasında geçirilen enfeksiyonlar, bazı vitaminlerin eksikliği, şeker hastalığı konjenital skolyozun başlıca etkenleri olduğu düşünülmektedir. Çocuğun anne karnındaki omurga gelişim kusuruna veya birbirine kaynamış kaburgarlara bağlı olarak gelişir. Çocuk doğduktan sonra ilk yıllarda hızlıca ilerleme gösterdiği için bebeğin vücudunun iyi gözlemlenmesi ve farkedilen bir durum söz konusu olması durumunda derhal doktora başvurulması erken tanı ve tedavi için çok önemlidir.

Skolyoz Nasıl Tedavi Edilir?

Skolyozun tedavisi skolyozun nedenine ve hastada oluşan skolyoz türüne göre değişir. Skolyoz tanısı konulan yaş, omurga eğriliğinin yeri ve derecesi, skolyozun oluşmasına neden olan etmenler, doktorun muayene bulguları, yapılan tetkiklerin sonuçları hastaya göre değişkenlik gösteririr. Bu nedenle skolyoz tedavisi her hastaya özel olarak yani kişiselleştirilerek uygulanmalıdır. Skolyoz tedavisi hastadan hastaya değişebilir ve bu nedenle tek bir tedavi yöntemi yoktur ancak skolyoz tanısı konulduktan sonra tedavi için genel olarak üç yol vardır: 

Fizik tedavi egzersizleri: Skolyoz derecesi 20-25 dereceden düşük olan eğrilikler için uygulanır. Genel vücut kondisyonunu arttırmak ve skolyoz olan bölgeyi güçlendirmek hedeflenir. Düzenli aralıklarla takip edilmelidir. 

Korse tedavisi: Skolyoz eğriliği 20-40 derece arasında ve büyüme potansiyeli olan hastalarda kullanılan etkili bir yöntemdir.

Cerrahi tedavi: Cerrahi tedavi genel olarak 40-45 derece üzerindeki omurga eğriliklerinde uygulanır. Çocukluk çağındaki skolyozlarda çocukların büyümelerine olanak sağlayan, büyüyen rodlarla skolyoz ameliyatları yapılmaktadır.  Gelişimini tamamlayan ergenler ve yetişkin hastalarda; omurgaya, düzeltme ve sabitleme ameliyatı yapılarak skolyoz düzeltilmektedir. Son yıllarda geliştirilen gerdirme yöntemi ile omurgayı hareketsiz hale getirmeksizin düzeltme ameliyatları yapılabilmektedir. 

Yorumunuzu Bırakın